به نام فیلم

یادداشتی کوتاه بر فیلم به نام پدر( ابراهیم حاتمی کیا)

به نام پدر- بر خلاف نظر اکثر منتقدین که آن را فیلم خوبی نمی دانند- فیلم قابل قبولی است. نه از سر تعصب که کارگردان نام آشنای آژانس شیشه ای و از کرخه تا راین کارگردانی و نویسندگی فیلم را بر عهده دارد و نه به خاطر بازی مثل همیشه بی نظیر پرویز پرستویی، بلکه به این خاطر که فیلم محتوا دارد. طبل توخالی نیست. به این خاطر که صحنه هایش سینمای مطلق است، مثل چهارشنبه سوری، مثل حکم( هر چند که هر سه از نظر ژانر متفاوتند). به این خاطر که کمدی نیست. مثل سوغات فرنگ نیست که حال تماشاگر را به هم بزند. مثل چپ دست نیست که از روی ناچاری و به خاطر این که پولی بابت تهیه بلیط به هدر رفته است فیلم را تا آخر نگاه کنی. منتقدین یک بار دیگر فیلم را ببینند و صحنه های ناب آن را به یاد بیاورند. تپه شاهد را، صحنه قطع شدن پای حبیبه و رسیدن خبر به پدر در زندان، صحنه رویارویی حبیبه با مادر و ... . مدت هاست از این صحنه ها در سینما خبری نیست. اما تا بخواهی سینما پر است از صحنه های پوچ: گذاشتن قرار ازدواج به سبک ایرانی بر سر قبر خواجه حافظ شیراز( چه قدر عارفانه)، اجیر کردن یک عده آدم که چی؟ چند می گیری گریه کنی؟ و هفت هشت ده تا نقطه.

حالا چه ایرادی دارد فیلمساز مولفی حرف های قبلش را تکرار کند؟ حرف هایی که نشان از دغدغه هایش دارد، حرف هایی که نشان از هویتش دارد. چه ایرادی دارد فیلم اسپانسر داشته باشد؟ یا چه فرقی می کند که همه شخصیت های یک فیلم از گوشی های ساخت یک شرکت استفاده کنند یا نکنند؟ به شخصه حاضرم در یک فیلم هجده بار استفاده از گوشی موبایل را ببینم ( من نشمردم، مسعود مهرابی شمرده) اما نبینم که در یک فیلم یک مشاور روانشناس درباره آتش بس بین یک زن و شوهر نطق صادر می کند. قبول دارم. این ضعف فیلمنامه حاتمی کیاست که به جای مانور دادن بر تپه شاهد بر پنج درصد حق کشف معدن مانور می دهد، اما تا باشد از این ضعف ها. این را هم نادیده می گیریم. چون داریم در این وانفسای سینمای ایران فیلم می بینیم نه فیلمفارسی.

مصطفی انصافی

Mostafa.Ensafi@gamail.com

18/ 6/1385

   لینک های مرتبط:

http://www.massoudmehrabi.com/weblog

http://www.benamepedar.com